BÀI 8: TỔNG QUAN VỀ PHP VÀ CÀI ĐẶT MÔI TRƯỜNG (XAMPP)

Tháng Một 8, 2026
 |  Không có bình luận

8.1. Khái niệm Web Động và PHP

  • Web Tĩnh (HTML/CSS): Giống như một tờ báo giấy. Nội dung in sao thì đọc vậy, ai đọc cũng giống nhau, muốn thay đổi tin tức thì phải in lại tờ báo khác (sửa code HTML).

  • Web Động (PHP): Giống như một bảng điện tử chứng khoán. Nội dung thay đổi liên tục dựa trên dữ liệu, mỗi người đăng nhập có thể thấy thông tin khác nhau (Ví dụ: Facebook hiển thị tên của bạn chứ không phải tên người khác).

  • PHP (Hypertext Preprocessor): Là ngôn ngữ lập trình chạy trên Server, dùng để tạo ra nội dung HTML động trả về cho người dùng.

8.2. Cài đặt môi trường giả lập Server (XAMPP)

Trình duyệt (Chrome) chỉ hiểu HTML, nó không hiểu PHP. Muốn chạy PHP, ta cần cài một phần mềm biến máy tính cá nhân thành một Máy chủ (Server).

  • XAMPP là gì?

    • X: Đa nền tảng (Windows, Linux, Mac).

    • A (Apache): Web Server (Người phục vụ).

    • M (MySQL/MariaDB): Hệ quản trị Cơ sở dữ liệu (Kho chứa dữ liệu).

    • P (PHP): Ngôn ngữ xử lý.

    • P (Perl): Ngôn ngữ khác (ít dùng trong môn này).

  • Các bước cài đặt (Giáo viên làm mẫu):

    1. Tải XAMPP từ trang chủ apachefriends.org.

    2. Chạy file cài đặt -> Nhấn Next liên tục (Lưu ý: Nên cài vào ổ C:/xampp hoặc D:/xampp để dễ tìm).

    3. Mở XAMPP Control Panel.

    4. Bấm nút Start ở dòng Apache và MySQL.

    • Dấu hiệu thành công: Nền chữ chuyển sang màu Xanh lá cây.

8.3. Thư mục htdocs và localhost (Cực kỳ quan trọng)

Đây là lỗi phổ biến nhất của người mới học:

  • Sai: Double click vào file .php để mở (Trình duyệt sẽ hiện code thô chứ không chạy).

  • Đúng: Phải đặt file vào thư mục của Server và truy cập qua đường dẫn mạng.

  • Quy tắc:

    1. Mọi file code PHP BẮT BUỘC phải lưu trong thư mục: C:\xampp\htdocs.

    2. Truy cập trên trình duyệt bằng địa chỉ: http://localhost/ten-file.php.

8.4. Cú pháp PHP cơ bản

  • File PHP có đuôi mở rộng là .php.

  • Mã lệnh PHP phải nằm trong cặp thẻ: <?php ... ?>.

  • Lệnh xuất dữ liệu ra màn hình: echo "Nội dung";.

  • Kết thúc câu lệnh phải có dấu chấm phẩy ;.

3. Bài tập thực hành (4 giờ)

Bài tập 8.1: Cài đặt và Khởi động Server

  • Yêu cầu:

    1. Cài đặt XAMPP vào máy tính.

    2. Bật Apache và MySQL lên màu xanh.

  • Xử lý lỗi (Nếu có): Nếu Apache không bật được (thường do Skype hoặc VMWare chiếm cổng 80), hãy vào Config -> httpd.conf -> Đổi Listen 80 thành Listen 8080. Khi đó truy cập web sẽ là http://localhost:8080.

Bài tập 8.2: Tạo thư mục dự án

  • Yêu cầu:

    1. Vào thư mục cài đặt xampp/htdocs.

    2. Tạo thư mục mới tên là LopWeb-K15.

    3. Bên trong tạo file bai1.php.

Bài tập 8.3: Chương trình “Hello World”

  • Yêu cầu: Mở file bai1.php bằng VS Code và gõ đoạn mã sau:

    PHP
     
    <!DOCTYPE html>
<html>
<body>
    <h1>Trang web PHP đầu tiên</h1>
    <?php
        echo "Xin chào, tôi là PHP!";
        echo "<br>";
        echo "Hôm nay là ngày bắt đầu học Back-end.";
    ?>
</body>
</html>

  • Chạy thử:

    1. Mở Chrome.

    2. Gõ địa chỉ: http://localhost/LopWeb-K15/bai1.php.

    3. Quan sát kết quả. (Nếu thấy dòng chữ “Xin chào…” nghĩa là thành công).

Bài tập 8.4: Kết hợp HTML và PHP (Biến số)

  • Yêu cầu: Làm quen với Biến (Variable) – bắt đầu bằng dấu $.

  • Code mẫu:

    PHP
     
    <?php
    $ho_ten = "Nguyễn Văn A";
    $tuoi = 20;
    $lop = "CNTT 01";
?>

<div style="border: 1px solid red; padding: 20px;">
    <h2>Thông tin sinh viên</h2>
    <p>Họ tên: <?php echo $ho_ten; ?></p>
    <p>Tuổi: <?php echo $tuoi; ?></p>
    <p>Lớp: <b><?php echo $lop; ?></b></p>
</div>

  • Giải thích: PHP xử lý các biến $ho_ten trên Server, sau đó điền giá trị vào chỗ trống rồi mới gửi HTML về cho trình duyệt.

4. Câu hỏi ôn tập

  1. Câu hỏi: Tại sao không thể mở file .php bằng cách nháy đúp chuột (Double click) giống như file .html?

    • Trả lời: Vì trình duyệt không có bộ dịch PHP. File PHP cần phải được xử lý bởi Web Server (Apache) để biến thành HTML trước khi trình duyệt có thể hiển thị.

  2. Câu hỏi: Thư mục htdocs dùng để làm gì?

    • Trả lời: Là thư mục gốc của Web Server. Chỉ những file nằm trong này mới có thể được truy cập thông qua địa chỉ http://localhost.

  3. Câu hỏi: Lệnh echo trong PHP có tác dụng gì?

    • Trả lời: Dùng để xuất dữ liệu (văn bản, mã HTML, giá trị biến) ra màn hình trình duyệt.

  4. Câu hỏi: Trong PHP, tên biến bắt đầu bằng ký tự gì?

    • Trả lời: Ký tự Đô-la ($). Ví dụ: $name, $age.