BÀI 8: TỔNG QUAN VỀ PHP VÀ CÀI ĐẶT MÔI TRƯỜNG (XAMPP)

Tháng Một 8, 2026
 |  Không có bình luận

8.1. Khái niệm Web Động và PHP

  • Web Tĩnh (HTML/CSS): Giống như một tờ báo giấy. Nội dung in sao thì đọc vậy, ai đọc cũng giống nhau, muốn thay đổi tin tức thì phải in lại tờ báo khác (sửa code HTML).

  • Web Động (PHP): Giống như một bảng điện tử chứng khoán. Nội dung thay đổi liên tục dựa trên dữ liệu, mỗi người đăng nhập có thể thấy thông tin khác nhau (Ví dụ: Facebook hiển thị tên của bạn chứ không phải tên người khác).

  • PHP (Hypertext Preprocessor): Là ngôn ngữ lập trình chạy trên Server, dùng để tạo ra nội dung HTML động trả về cho người dùng.

8.2. Cài đặt môi trường giả lập Server (XAMPP)

Trình duyệt (Chrome) chỉ hiểu HTML, nó không hiểu PHP. Muốn chạy PHP, ta cần cài một phần mềm biến máy tính cá nhân thành một Máy chủ (Server).

  • XAMPP là gì?

    • X: Đa nền tảng (Windows, Linux, Mac).

    • A (Apache): Web Server (Người phục vụ).

    • M (MySQL/MariaDB): Hệ quản trị Cơ sở dữ liệu (Kho chứa dữ liệu).

    • P (PHP): Ngôn ngữ xử lý.

    • P (Perl): Ngôn ngữ khác (ít dùng trong môn này).

B1.Tải bộ cài đặt chính thức:Khuyến nghị chọn phiên bản PHP phù hợp với mã nguồn.

Truy cập trang chủ apachefriends.org và chọn bản tải về dành cho Windows (XAMPP for Windows). Tùy nhu cầu dự án, bạn có thể chọn phiên bản đi kèm PHP mới nhất hoặc các bản PHP 8.x tương ứng trong mục Download.

B2.Khởi chạy file cài đặt với quyền Administrator:Tránh lỗi ghi file do Windows UAC.

Nhấp chuột phải vào file .exe vừa tải về và chọn Run as administrator.

Lưu ý: Nếu xuất hiện cảnh báo về User Account Control (UAC) hoặc phần mềm Antivirus, nhấn OK để tiếp tục.

B3.Chọn các thành phần cài đặt (Components):

Ở cửa sổ Select Components, tích chọn các dịch vụ cần dùng:

  • Bắt buộc/cơ bản: Apache, MySQL, PHP, phpMyAdmin.

  • Tùy chọn: FileZilla FTP Server, Mercury Mail Server, Tomcat, Fake Sendmail (bỏ tích nếu không có nhu cầu sử dụng để tiết kiệm tài nguyên).

Nhấn Next.

B4.Chọn thư mục lưu trữ:Không nên cài vào thư mục chứa khoảng trắng hoặc ký tự đặc biệt.

Mặc định XAMPP sẽ lưu tại đường dẫn C:\xampp. Giữ nguyên đường dẫn này (tránh cài vào C:\Program Files để hạn chế lỗi phân quyền UAC). Nhấn Next cho đến khi trình cài đặt bắt đầu giải nén.

B5.Hoàn tất cài đặt và mở Control Panel:

Chờ quá trình cài đặt chạy xong, tích chọn ô Do you want to start the Control Panel now? rồi nhấn Finish để mở bảng điều khiển XAMPP Control Panel.

Khởi động dịch vụ và kiểm tra:Xác nhận Apache và MySQL hoạt động bình thường.

Trên bảng điều khiển XAMPP Control Panel:

  1. Nhấn nút Start ở dòng Apache. Khi chữ Apache chuyển sang nền màu xanh lá cây và hiển thị cổng 80, 443 là thành công.

  2. Nhấn nút Start ở dòng MySQL. Khi hiển thị cổng 3306 là cơ sở dữ liệu đã chạy.

  3. Mở trình duyệt web, truy cập:

    • http://localhost (Trang chào mừng của XAMPP)

    • http://localhost/phpmyadmin (Giao diện quản lý cơ sở dữ liệu)

Một số lưu ý và lỗi thường gặp

  • Trùng cổng 80/443 (Apache không Start được): Thường do xung đột với Skype, IIS hoặc phần mềm khác. Có thể đổi port bằng cách:

    • Trên dòng Apache, nhấn nút Config -> chọn httpd.conf -> tìm dòng Listen 80 và sửa thành Listen 8080.

    • Mở httpd-ssl.conf -> tìm Listen 443 và sửa thành Listen 4433.

    • Lúc này, truy cập local sẽ là http://localhost:8080.

  • Thư mục chứa mã nguồn: Tất cả các dự án web (PHP, HTML, WordPress…) cần được đặt bên trong thư mục C:\xampp\htdocs. Khi truy cập sẽ có dạng: http://localhost/ten-du-an/.

8.3. Thư mục htdocs và localhost (Cực kỳ quan trọng)

Đây là lỗi phổ biến nhất của người mới học:

  • Sai: Double click vào file .php để mở (Trình duyệt sẽ hiện code thô chứ không chạy).

  • Đúng: Phải đặt file vào thư mục của Server và truy cập qua đường dẫn mạng.

  • Quy tắc:

    1. Mọi file code PHP BẮT BUỘC phải lưu trong thư mục: C:\xampp\htdocs.

    2. Truy cập trên trình duyệt bằng địa chỉ: http://localhost/ten-file.php.

8.4. Cú pháp PHP cơ bản

  • File PHP có đuôi mở rộng là .php.

  • Mã lệnh PHP phải nằm trong cặp thẻ: <?php ... ?>.

  • Lệnh xuất dữ liệu ra màn hình: echo "Nội dung";.

  • Kết thúc câu lệnh phải có dấu chấm phẩy ;.

3. Bài tập thực hành (4 giờ)

Bài tập 8.1: Cài đặt và Khởi động Server

  • Yêu cầu:

    1. Cài đặt XAMPP vào máy tính.

    2. Bật Apache và MySQL lên màu xanh.

  • Xử lý lỗi (Nếu có): Nếu Apache không bật được (thường do Skype hoặc VMWare chiếm cổng 80), hãy vào Config -> httpd.conf -> Đổi Listen 80 thành Listen 8080. Khi đó truy cập web sẽ là http://localhost:8080.

Bài tập 8.2: Tạo thư mục dự án

  • Yêu cầu:

    1. Vào thư mục cài đặt xampp/htdocs.

    2. Tạo thư mục mới tên là LopWeb-K15.

    3. Bên trong tạo file bai1.php.

Bài tập 8.3: Thực hiện dự án QUẢN LÝ XE GẮN MÁY

Bài tập tại đây

Data cho dự án

Các file code tham khảo

4. Câu hỏi ôn tập

  1. Câu hỏi: Tại sao không thể mở file .php bằng cách nháy đúp chuột (Double click) giống như file .html?

    • Trả lời: Vì trình duyệt không có bộ dịch PHP. File PHP cần phải được xử lý bởi Web Server (Apache) để biến thành HTML trước khi trình duyệt có thể hiển thị.

  2. Câu hỏi: Thư mục htdocs dùng để làm gì?

    • Trả lời: Là thư mục gốc của Web Server. Chỉ những file nằm trong này mới có thể được truy cập thông qua địa chỉ http://localhost.

  3. Câu hỏi: Lệnh echo trong PHP có tác dụng gì?

    • Trả lời: Dùng để xuất dữ liệu (văn bản, mã HTML, giá trị biến) ra màn hình trình duyệt.

  4. Câu hỏi: Trong PHP, tên biến bắt đầu bằng ký tự gì?

    • Trả lời: Ký tự Đô-la ($). Ví dụ: $name, $age.